Current contents

Standaard voor elektronische boeken- de belangrijkste producenten van elektronische boeken hebben aangekondigd te gaan samenwerken aan een internationale standaard. Het elektronische boek lijkt enigszins op een palmtopcomputer die wordt geladen met een tekstbestand. Vele boeken zijn al te downloaden vanaf het Internet. Er zijn momenteel drie gangbare formaten: HTML, XML en PDF. In de standaard zal ook het copyright en de distributie worden geregeld.
Recht op vrije informatievoorziening onder vuur- binnen de Europese Commissie is momenteel een discussie gaande over het auteurs- en copyright. Een Europese ontwerprichtlijn legt alle macht bij de uitgevers. Per raadpleging van een informatie-eenheid (dit kan zijn een pagina, maar is nog niet volledig gedefinieerd) dient de lezer te gaan betalen. De ontwerprichtlijn heeft geleid tot felle protesten.
Jeeves, de informatiebutler- Bibliotheken en archieven worstelen met de vraag hoe informatie zo toegankelijk te maken, dat snel en efficient vinden mogelijk wordt. Dikwijls worden daarbij ook web-interfaces in ogenschouw genomen. Ask Jeeves is een eenvoudige zoekbox, die opmerkelijke resultaten levert. Jeeves -een creatie van de schrijver P.G. Wodehouse, de karikatuur van een typisch Britse butler- is een tweede generatie zoekmachine die gebruik maakt van natuurlijke zoekvragen. Deze worden vergeleken met een kennisdatabase van 7 miljoen vragen. Jeeves gebruikt een parsing technologie die QPE heet (Question Processing Engine), gebaseerd op het begrip van de betekenis van woorden (semantisch) en hun context (syntactisch). In het artikel van Reva Basch "High Jeevers: valet-added searching from Ask Jeeves"in Database 22 (3) van juni/juli 1999 wordt de werking van dit pakket, waaraan veel archief- en bibliotheekpakketten een voorbeeld zouden kunnen nemen, uit de doeken gedaan. AskJeeves is te vinden op http://www.askjeeves.com

Metadata of catalogisering? Verkeerde keuze! Soms vind je in de vakliteratuur een artikel, waarin alle puzzelstukjes weer in elkaar worden gelegd. Michael Gorman bespreekt de manier waarop standaards voor metadata -waarmee je gegevens ontsluit- zoals MARC, AACR2, de richtlijnen volgens de Dublin Core en zoekmachines voor het WWW de elektronische informatiebronnen beter toegankelijk (kunnen) maken. Hij stelt voor om te komen tot het gebruik van vier hulpmiddelen, waarbij een hiërarchie wordt toegepast naarmate de belangrijkheid van de informatiebron afneemt: 1. Catalogisering volgens MARC, 2. Gebruik van de uitgebreide Dublin Core datadefinities (zie hiervoor o.a. het boekje "Praktische richtlijnen voor het gebruik van elektronische informatie", te vinden op de www.vhic.nl -website), gebruik van de minimale Dublin Core regels en full text zoeken op trefwoorden via de zoekmachines, die op het web aanwezig zijn. Gorman, Michael. Metadata or cataloguing? A false choice. Journal of Internet Cataloguing 2 (1) 1999: 5-22.

Hoe red ik statistische data uit formats en systemen die verouderd zijn? Door migratie zouden de gegevens over moeten gaan van het oude systeem naar het nieuwe. Dit is vaak een gecompliceerde zaak. Ann Green, JoAnn Dionne en Martin Dennis schreven hierover een rapport, te vinden op http://www.clir.org/pubs/reports/pub83/pub83.pdf. Gezien de actualiteit belangrijk: niet alleen de gegevens moeten worden veilig gesteld, maar ook de bijbehorende metadata die dienen om de gegevens te kunnen vinden.

Webmachines: wat kunnen ze? Op http://www.onlineinc.com/onlinemag/Oltocs/Oltocmay4.html vind je een speciale sectie over website-zoekmachines. Er worden verschillende aspecten van de zoekmachines behandeld en ook erg handig is dat de specifieke mogelijkheden worden besproken. Er worden programma's genoemd die je kunt installeren op je eigen webserver. Specifieke onderwerpen: het rangschikken van de resultaten, commando's, gebruik van natuurlijke taal, de toekomst van zoektechnologie.

SITED 1, september 1999